SŁAWNI LUDZIE

Stanisław Wyspiański żył w latach 1868-1907, dramatopisarz, poeta, malarz, projektant, reformator teatru. Wybitny artysta młodopolski.

Studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a także filozofię na Uniwersytecie Jagielońskim. Podczas studiów Jan Matejko zaangażował go do pracy przy tworzeniu polichromii kościoła Mariackiego w Krakowie. Współpracował z Teatrem Miejskim, na którego deskach wystawił Warszawiankę (1898). Był ilustratorem krakowskiego „Życia”. Został wykładowcą w ASP, współtworzył projekt zabudowy wawelskiego wzgórza. Jest autorem koncepcji teatru monumentalnego (ogromnego), mającego stanowić syntezę sztuk i nawiązywać do tradycji romantycznej.

W 1901 zostało wystawione Wesele, którego inspiracją był ślub chłopki Jadwigi Mikołajczykówny z małopolskim poetą Lucjanem Rydlem. W dramacie autor ukazał społeczeństwo polskie jako niezdolne do czynu powstańczego. Utwór, ze względu na płaszczyznę fantastyczną, która decyduje o jego wymowie, określony został jako dramat symboliczny.

Latem 1906 roku Wyspiański z rodziną przeprowadził się do własnego domu pod adresem Węgrzce 5 (w pobliżu szosy warszawskiej, wówczas niedaleko granicy z Kongresówką). Kupno domu umożliwiła mu kolejna nagroda, przyznana również przez Akademię Umiejętności, za pejzaże z Kopcem. W 1914 roku w celu odsłonięcia pola ostrzału fortu zabudowa wsi (wraz z domem Wyspiańskiego) została zrównana z ziemią. W 1969 r. z okazji 100-lecia urodzin artysty w miejscu domu stanął kamienny obelisk z tablicą pamiątkową.

źródło: wikipedia.org i inne

Zofia Daszkiewicz urodziła się w Węgrzcach i tutaj mieszka. Jest magistrem filologii polskiej. Jej przygoda z poezją rozpoczęła się przed dwudziestu laty. Uczestniczyła w licznych uroczystościach religijno-patriotycznych, recytując swoje utwory między innymi na polach Majdanka w pięćdziesiątą rocznicę wyzwolenia obozu, na Monte Cassino, w Filharmonii Krakowskiej, w Zamku Królewskim w Niepołomicach, w Pałacu Prymasowskim w Warszawie, w Częstochowie, w Domu Pracy Twórczej w Szczawnicy i na Orawie. Spotykała się z czytelnikami w Salonie Literackim w Krakowie, w Śródmiejskim Ośrodku Kultury, w domach Pogodnej Jesieni, w Domach Kultury oraz w szkołach. Prezentowała swoje wiersze w poetyckich audycjach radiowych.

Wydała 10 zbiorów poezji. Uprawia lirykę religijną, patriotyczną, filozoficzną. Pisze satyry i fraszki. Za dotychczasową twórczość poetycką otrzymała Srebrny Medal wybity z okazji pięćdziesięciolecia wyzwolenia obozu koncentracyjnego na polach Majdanka oraz Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.

Dwukrotnie została wyróżniona odznaką “Zasłużony Działacz Kultury”: w 1999 roku przez Ministra Kultury i Sztuki Rzeczypospolitej Polskiej oraz w 2000 roku przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 

Słowami – kluczami są w poezji Zofii Daszkiewicz pojęcia: człowiek, miłość, uśmiech, przemijanie.

Zbiory jej wierszy trafiają także do rąk polskich czytelników poza granicami kraju. Największą satysfakcję stanowi dla autorki wzruszenie odbiorców. Prezentowany wiersz pt. “Gdy się odezwie dzwon” ze zbioru pt. “Szukam człowieka” był zainspirowany klimatem oczekiwania na uroczystość poświęcenia dzwonów w parafialnym kościele pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli w Węgrzcach i tu był po raz pierwszy recytowany na prośbę ówczesnego proboszcza ks. kanonika Włodzimierza Bogacza.

źródło: izbaregionalna.zielonki.org

Generał Tadeusz Bieńkowicz urodzony w 1923 roku w Lidzie w czasie okupacji sowieckiej działał w podziemnym harcerstwie, a po wejściu Niemców na Nowogródczyznę wstąpił do II batalionu 77 Pułku Piechoty AK. Uczestniczył w wielu akcjach bojowych, m.in. w rozbiciu więzienia w Lidzie w styczniu 1944 roku, gdzie wraz z 9 towarzyszami przebranymi w mundury niemieckie uwolnił około 80 więźniów, za co uhonorowano go Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Po ponownym wkroczeniu Sowietów kontynuował działalność konspiracyjną w oddziale Jana Borysewicza-„Krysi” (ze względu na odwagę nazywano go „pistoletem” dowódcy), a później m.in. w Gdańsku. Rozpoczął studia w krakowskiej Akademii Handlowej (obecnie Uniwersytet Ekonomiczny), w 1950 roku został jednak aresztowany i po siedmiomiesięcznym, pełnym tortur śledztwie skazany na dożywocie (prokurator żądał kary śmierci). Z więzienia wyszedł dopiero w 1956 roku. Na początku lat 90. został zrehabilitowany sądownie, 16 lipca 2016 roku odznaczony przez prezydenta Dudę Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Mimo sędziwego wieku i zmagań z chorobą nowotworową, „Rączy” aktywnie działał w organizacjach kombatanckich, był sekretarzem Małopolskiej Rady Kombatantów i Osób Represjonowanych, wspierał krakowskie Muzeum AK oraz proces poszukiwań szczątków żołnierzy niezłomnych. Regularny kontakt utrzymywali z nim wolontariusze z powązkowskiej „Łączki”, których przedstawiciele towarzyszyli Prezydentowi RP w trakcie odwiedzin płk. Tadeusza Bieńkowicza w Węgrzcach.

24 kwietnia 2018 Prezydent RP Andrzej Duda, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, mianował go na stopień generała brygady.

Generał Tadeusz Bieńkowicz marł 13 grudnia 2019 r. w Krakowie.

źródło: krakowniezalezny.pl i wikipedia.org